Yeni Bir Sayfa
Yeni doğan bebeklerine "Bizi seçtiğin için teşekkür ederiz" diyen ebeveynler... Acaba farkında mısınız? Neoliberalizmin süslü ev köpeği olan spiritüalizmin sahte umut pompalayan parazitik sesini vaaz ettiğinizin bilincinde misiniz?
Bebek mi sizi seçti? Bu iddianız yalnızca kendi steril, konforlu varoluşunuz için mi geçerli? Yoksa doğan her bebek mi ailesini seçiyor? Peki o zaman... Ailesi tarafından katledilen Narin Güran? Daha doğamadan öldürülen, rahminde şiddetle tanışan, işkence gören, istismar edilen bebekler? Gazze'de dün gece bombalanan, paramparça edilen bebek? Srebrenica'da daha annesinin karnındayken kurşunlanan çocuk? Onlar da mı seçti annelerini, babalarını, savaşlarını, yok oluşlarını?
Madem "seçiyoruz", o zaman her seçimin sorumluluğu da bireye ait değil midir? Madem öyle, Narin’in ölümü kendi tercihi mi oluyor? Madem özgür iradeyle "seçim" yapıldı, o zaman soykırımlar, işkenceler, açlıktan ölen çocuklar da kendi karmalarının, kendi "ruh sözleşmelerinin" sonuçları mı? Bu akıl yürütmenin vardığı yer, sadizmi metafizikle cilalamaktan başka nedir?
Bu süslü spiritüalizm, modern kapitalizmin en sinsi biçimlerinden biridir. Tıpkı Byung-Chul Han’ın Şeffaflık Toplumu'nda tanımladığı gibi: "Kader yok, tarih yok, sistem yok; sadece birey var. Ve birey her şeyden kendi sorumludur."
Ne müthiş bir sömürü mekanizması değil mi? Bütün yapısal şiddeti bireysel "seçim" mitine havale ediyorsunuz: Yoksulluk da seçim, ölüm de seçim, savaş da seçim. Böylece suçluluk ortadan kalkıyor, hesap verme gerekliliği bitiyor; sömürüye ve adaletsizliğe karşı direnmenin yerini evcil, pasif bir kabulleniş alıyor. Kurbanlar, artık kaderin değil, kendi "seçimlerinin" kurbanı oluyor. Sistem kendini temize çekiyor.
Ve siz de, bebeklerinize süslü Instagram hikâyelerinde teşekkür mesajları yazarken, işte bu kirli sistemin gönüllü misyonerleri oluyorsunuz.
Derrida’nın "karar" kavramını hatırlayın: Gerçek bir karar, bilinmeyenin alanındadır; kararın özünde bir belirsizlik, bir risk vardır. Bireyin doğmadan önce karar verdiğini iddia etmek, kararın özgürlüğünü değil, tam tersine kararın trajedisini ve etik boyutunu inkâr etmektir. Doğmamış bir varlık için "özgür seçim" tasavvuru, özgürlüğü anlamamak demektir. Ve daha kötüsü: Tarihi, politikayı, adaletsizliği ve zulmü bireysel tercihlere indirgemek, faşizan ideolojilerin her zaman yaptığı şeydir.
Siz bebeklerin sizi "seçtiğini" söylerken, gerçekte neyi örtüyorsunuz biliyor musunuz? Sınıfsal körlüğünüzü. Kendi savaşsız, açlıksız, işkencesiz hayatlarınızı, steril ve ayrıcalıklı ideolojik konforunuzu. Bilinçsizce şunu söylüyorsunuz: "Ben bu lüksü hak ettim. Diğerleri ise kendi felaketlerini seçti."
Bu, neoliberalizmin ruhsal versiyonudur: Bireyin her şeyin merkezinde olduğu, kolektif sorumluluğun ve tarihsel bilincin yerle bir edildiği o ölümcül mantığın ta kendisi. Tıpkı Wendy Brown’ın Undoing the Demos'ta yazdığı gibi: Neoliberal akıl, yurttaşları tüketiciye, hayatı da rekabetçi bir piyasa arenasına dönüştürür. Şimdi siz de doğumu, varoluşu, en çıplak haliyle hayatı bile bir "piyasa seçimi"ne çevirdiniz. Hayatın trajedisini, şiddetini, rastlantısallığını sile sile, küçük tanrıcıklar gibi konuşuyorsunuz: "Bizi seçtiğin için teşekkür ederiz."
Hayır. Hayat size bir ayrıcalık tanımadı. Bebek sizi seçmedi. Siz şanslıydınız, belki sistemin pis elleriyle korundunuz, belki başka birisinin trajedisinin üzerine basarak yükseldiniz. Bunu inkâr etmek, sadece cehalet değildir; aynı zamanda ahlaki bir suçtur.
Şuursuzluğunuzu "sevgi" ambalajına sarıp sunabilirsiniz. Ama içerideki şey, sistematik bir vicdansızlık, estetikle cilalanmış bir sömürü mantığıdır. Ve çocuklarınız bir gün büyüdüğünde, belki de ilk hesap soracakları şey, sizin bu "güzel" yalanlarınız olacak.
